Phần 1: Ý KIẾN TỪ CÁC CHUYÊN GIA
Nguồn: http://www.webtretho.com/forum/f119/...a-tri-2047470/
Phần này em tổng hợp từ hàng trăm bài báo uy tín trên thanhnien, tuoitre, vnexpress, congan…và chỉ chọn lọc những bác sĩ đầu ngành, giáo sư, tiến sĩ y học…trong ngành xương khớp, sau đó chắt lọc và em phân theo 5 mục sau cho các mẹ dễ theo dõi:
1. Chuyên gia nói gì về bệnh xương khớp
2. Lý giải Nguyên nhân gây bệnh xương khớp
3. Kiến thức cần biết
4. Cách điều trị hiệu quả bệnh xương khớp
5. Lưu ý khi điều trị
Vì tổng hợp nhiều ý kiến hay nên bài viết sẽ hơi dài, em cố gắng trình bày dễ đọc cho các mẹ, các mẹ đọc có gì góp ý thêm cho em nhé:
I. CHUYÊN GIA NÓI GÌ VỀ BỆNH XƯƠNG KHỚP
1. TS-BS Tăng Hà Nam Anh - Trưởng khoa chấn thương chỉnh hình - Bệnh viện Nguyễn Tri Phương TP HCM và công tác tại khoa Cơ Xương Khớp - Bệnh viện ĐH Y Dược TP HCM
Thoái hóa khớp chiếm tỷ lệ cao trong bệnh khớp
“Khi tuổi thọ con người gia tăng, các bệnh về xương khớp ngày càng trở nên phổ biến, trong đó thoái hóa khớp chiếm một tỷ lệ rất cao: 30% người trên 35 tuổi, 60% người trên 65 tuổi và 85% người trên 80 tuổi. Bệnh không gây tử vong nhưng ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng cuộc sống, sụt giảm khả năng lao động, điều trị lâu dài, là gánh nặng về kinh tế - tinh thần cho bản thân người bệnh, gia đình và xã hội.”
2. PGS-BS Nguyễn Thị Ngọc Lan - Nguyên Trưởng khoa Cơ-Xương-Khớp BV Bạch Mai, Phó Chủ tịch Hội Thấp khớp học VN
"Thoái hóa khớp thường diễn biến âm thầm ngay từ sau tuổi trưởng thành nên hay bị bỏ qua các dấu hiệu ban đầu, đến khi nhận biết rõ thì bệnh đã khá nặng. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo, thoái hóa khớp là một trong mười bệnh gây tàn phế hàng đầu. Ước tính khoảng 33% số người bị thoái hóa khớp có nguy cơ tàn phế nghiêm trọng, 80% bị hạn chế trong vận động và 25% không thể thực hiện các hoạt động thường ngày.
Tại VN, gần 4 triệu người đang mắc phải căn bệnh thoái hóa khớp. Nữ giới thường bị thoái hóa khớp sớm hơn, khoảng trên dưới 40 tuổi, chủ yếu gặp ở khớp gối và các khớp nhỏ ở bàn tay. Nam giới thường bị thoái hóa khớp cột sống nhiều hơn."
3. Th.S. BS Hồ Phạm Thục Lan - Trưởng khoa Cơ Xương Khớp, BV Nhân Dân 115
Bệnh thoái hóa khớp đang có tần xuất mắc rất cao trong cộng đồng. “Mỗi ngày tại BV Nhân Dân 115 có khoảng 200 bệnh nhân tới khám, tái khám các bệnh xương khớp thì trên 50% trong đó là thoái hóa khớp. Khoảng 2/3 trong số bệnh nhân được chẩn đoán thoái hóa khớp phải nhập viện điều trị”. Trong khi đó, tại các khoa cơ xương khớp của các BV Nhân Dân Gia Định, BV Nguyễn Tri Phương, BV Thống Nhất… mỗi ngày mỗi bệnh viện cũng tiếp nhận hàng trăm bệnh nhân mắc các bệnh xương khớp đến thăm khám.
II. NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH XƯƠNG KHỚP
TS-BS Tăng Hà Nam Anh - Trưởng khoa chấn thương chỉnh hình - Bệnh viện Nguyễn Tri Phương TP HCM và công tác tại khoa Cơ Xương Khớp - Bệnh viện ĐH Y Dược TP HCM
Thoái hóa khớp thực chất là quá trình thoái hóa sụn, từ đó dẫn tới các quá trình bào mòn, tổn thương, viêm, khô khớp… Thoái hóa khớp có thể ở một, vài hoặc nhiều vị trí, đặc biệt ở gối, bàn tay, háng, cột sống, ngón chân. Bệnh gây nên những hậu quả nguy hiểm như: thoát vị đĩa đệm, vôi hóa đốt sống, xương “mọc” gai, thậm chí dẫn đến tàn phế...
Thoái hóa khớp là tình trạng hư hại sụn khớp không hồi phục. Sụn khớp chính là thành phần trắng, giòn bao bọc hai đầu xương của một khớp. Sụn khớp bao gồm thành phần chất nền tạo nên sụn khớp mà chủ yếu là collagen typ 2. Thành phần chất nền được tạo nên bởi tế bào sụn (số lượng tế bào sụn rất ít chỉ khoảng 2% trọng lượng khô của sụn và không có khả năng phân chia, hồi phục khi bị tổn thương).
Sụn khớp bị hư hại do nhiều nguyên nhân khác nhau như: khiêng vác quá nặng, béo phì, ngồi xổm, leo cầu thang hay leo dốc nhiều, chấn thương khớp hoặc có thể do chấn thương lặp đi lặp lại như trong trường hợp bị đứt dây chằng khớp."
Người ta chia làm hai nhóm thoái hóa khớp, bao gồm: thoái hóa khớp nguyên phát (tức là không có nguyên nhân, thông thường là do lớn tuổi) và thoái hóa khớp thứ phát (tức là xảy ra sau một nguyên nhân nào đó ví dụ như tổn thương dây chằng khớp gối sau chấn thương mà không được sửa chữa, viêm khớp do gút, viêm khớp dạng thấp...).
Cho dù là nguyên nhân gì thì tình trạng hư hại sụn khớp vẫn tiếp tục xảy ra mỗi ngày. Lớp sụn hư hại khiến cho bệnh nhân đau khi đi lại. Thêm vào đó bệnh nhân tuổi lớn, vận động kém nên tình trạng quá cân và béo phì hay xảy ra làm cho các khớp ngày càng bị đau nặng hơn.
III. KIẾN THỨC CẦN BIẾT VỀ BỆNH XƯƠNG KHỚP
1. TS.BS Đặng Hồng Hoa - Trưởng khoa Cơ xương khớp, BV E Hà Nội
"Nguyên nhân sụn khớp “một đi không trở lại”
Vận động thái quá: Hằng ngày sụn khớp phải chịu tác động của nhiều lực nén, lực ma sát khi cơ thể vận động nên dễ bị bào mòn theo thời gian. Ngoài ra, các trường hợp chấn thương tại khớp do tập luyện, tai nạn càng khiến sụn khớp bị hủy hoại nghiêm trọng hơn.
Tuổi tác của cơ thể: Bình thường, sụn khớp cần có quá trình tổng hợp, sửa chữa để cân bằng với quá trình phá hủy. Tuy nhiên khi có tuổi, quá trình tổng hợp của sụn bị suy giảm do sự lão hóa chung của cơ thể. Chưa kể, tế bào sụn cũng không có khả năng sinh sản và tự tái tạo sau tuổi trưởng thành.
Bệnh tật: Nhiều bệnh có ảnh hưởng đến xương khớp và tác động xấu đến sụn như béo phì, gút, tiểu đường… Nghiên cứu gần đây về mối quan hệ giữa các yếu tố nguy cơ và thoái hóa khớp gối ở nữ giới tại Bệnh viện cấp cứu Trưng Vương cho thấy, phụ nữ thừa cân béo phì trên tuổi 40 có khả năng bị thoái hóa khớp gối cao gấp 6 lần so với người bình thường.
Do hệ miễn dịch phá hủy: Đặc biệt, khi sụn khớp hư tổn, quá trình viêm diễn ra, hệ miễn dịch được kích hoạt để dọn dẹp những phần sụn bị đứt, vỡ dưới sự chỉ huy của tế bào T-Killer (tế bào dọn dẹp những phần tử hư hỏng trong cơ thể). Tuy nhiên, vì sụn được nuôi dưỡng bởi dịch khớp thay vì bởi máu nên hệ miễn dịch không nhận biết sụn như một thành phần của cơ thể. Hậu quả là thay vì bảo vệ, hệ miễn dịch ra lệnh tổng tấn công “kẻ ngoại lai” sụn khớp khắp nơi, bất kể sụn hư hay khỏe mạnh. Chính việc này đã đẩy quá trình hủy hoại sụn khớp diễn ra nghiêm trọng hơn."
2. TS Bernard Lee - Giám đốc Trung tâm chăm sóc đau, Bệnh viện Mount Elizabeth Novera, Singapore
...các cơn đau cấp tính nếu không được nỗ lực điều trị từ nguyên nhân rất dễ dàng trở thành mạn tính, gây đau dai dẳng, khó điều trị và dẫn đến đau thần kinh.
3. TS-BS Tăng Hà Nam Anh - Trưởng khoa chấn thương chỉnh hình - Bệnh viện Nguyễn Tri Phương TP HCM và công tác tại khoa Cơ Xương Khớp - Bệnh viện ĐH Y Dược TP HCM
“Quan tâm và bổ sung dưỡng chất chăm sóc trúng đích đến sụn khớp sẽ sớm phòng tránh nguy cơ tàn phế trong tương lai, nhằm duy trì và nâng cao chất lượng cuộc sống”
4 . PGS-BS Nguyễn Thị Ngọc Lan - Nguyên Trưởng khoa Cơ-Xương-Khớp BV Bạch Mai, Phó Chủ tịch Hội Thấp khớp học VN
"Thoái hóa khớp có thể phòng và điều trị từ gốc, ngăn chặn được những hậu quả nghiêm trọng về sau. Các khớp lớn vì phải chịu áp lực cao (như khớp gối, khớp háng, khớp vai…) nên thường bị thoái hóa sớm hơn.
Triệu chứng rõ nhất của thoái hóa khớp gồm: đau tại khớp, nghe thấy tiếng lụp cụp khi cử động, có cảm giác cứng khớp vào buổi sáng hoặc khi chuyển tư thế, phải co duỗi khớp trong vài một vài phút mới trở lại vận động bình thường.
Trong thoái hóa khớp gối, tùy theo vị trí cụ thể bị tổn thương mà bệnh nhân có các biểu hiện như là đau khi lên cầu thang và đỡ đau hơn khi đi đường bằng, đau khi ngồi xổm hoăc khi đứng lâu...
Đặc biệt, trong điều kiện thời tiết thay đổi, các triệu chứng của thoái hóa khớp càng nghiêm trọng hơn. Nghiên cứu của các nhà khoa học Hà Lan cho thấy, hơn 60% bệnh nhân thoái hóa khớp cảm thấy các triệu chứng tăng nặng nề hơn vào những ngày mưa gió, áp suất khí quyển thấp, trời lạnh...
Khi bệnh nhân có các triệu chứng như đau tại khớp hoặc khó vận động, cứng khớp khi thay đổi tư thế hoặc vào buổi sáng, người bệnh nên đi khám ngay để được chẩn đoán và chỉ định dùng thuốc phù hợp."
Tham khảo: Chuyên gia Trị bệnh xương khớp
IV. CÁCH ĐIỀU TRỊ HIỆU QUẢ BỆNH XƯƠNG KHỚP
1. TS-BS Tăng Hà Nam Anh - Trưởng khoa chấn thương chỉnh hình - Bệnh viện Nguyễn Tri Phương TP HCM và công tác tại khoa Cơ Xương Khớp - Bệnh viện ĐH Y Dược TP HCM
Không nuôi dưỡng sụn khớp từ gốc mà chỉ dùng thuốc giảm đau đơn thuần khiến triệu chứng bệnh lu mờ và đẩy nhanh tiến trình thoái hóa, hậu quả là phải phẫu thuật hay điều trị nội khoa tốn kém mà đôi khi hiệu quả không như mong muốn.
2 .BS Lương Lễ Hoàng
Cấu trúc của sụn là một phức hợp bao gồm mạng lưới chất collagen trên đó trải đều chất đạm. Có tiếp tế cho cơ thể đầy đủ chất đạm thì sụn khớp vẫn sứt mẻ dễ dàng nếu thiếu collagen, vì khi đó sụn chẳng khác nào công trình xây dựng bề ngoài xem hoành tráng nhưng bên trong bị “rút ruột”! Chính vì thế mà hao mòn sụn khớp bao giờ cũng có mặt trong trường hợp thoái hóa khớp. Nói ngược lại, giữ sao cho sụn khớp còn nguyên là biện pháp chủ động phòng ngừa bệnh khớp. Tìm được thuốc giảm đau, kháng viêm với hoạt chất sinh học thì tốt nhưng nếu không tác động được trên sụn khớp thì nói cho cùng chỉ là chữa cháy cầm canh chờ ngày tiền mất tật mang!
3. GS-TS-BS Trần Ngọc Ân - Chủ tịch Hội Thấp khớp học VN
"Khi có các dấu hiệu THK, bệnh nhân nên đi khám ở các chuyên khoa cơ xương khớp, không nên thấy khớp kém linh hoạt mà hạn chế vận động khiến khớp ngày càng cứng. Cần thực hiện các động tác luyện khớp nhẹ nhàng, khoảng 10-15 phút mỗi lần và tránh chơi các môn thể thao mạnh”.
4. Bác sĩ CK2 Nguyễn Thái Thành - Trưởng khoa Khớp - Bệnh viện chấn thương chỉnh hình TPHCM
Với các bệnh lý xương khớp, nhất là thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp, các bệnh gai đốt sống cổ, thoát vị đĩa đệm..., việc điều trị nên bắt đầu từ gốc là bảo vệ, bảo tồn và chăm sóc tối đa sụn khớp, làm sao giúp sụn khớp chậm bị hư hại - bởi sụn khớp hư hại là nguồn gốc của các cơn đau và cả nguy cơ tàn phế.
Xem tiếp tại: http://www.webtretho.com/forum/f119/...a-tri-2047470/
Kinh nghiệm Chữa bệnh xương khớp
Dạng hẹp
